kadının şahitliği

12.08.2008

Åžahitlik konusunda iki kadına bir erkeÄŸi mi kabul eder Ä°slam…?! Asla!:
Ä°slâm hukûkunda erkeklerin vâkıf olamayacağı ve tamamen kadınların ilgi sahası olan doÄŸum, bekâret, emzirme ve aybaşı gibi kadınlara mahsûs hallerde, erkeÄŸin deÄŸil, sadece kadının hattâ tek kadının şâhidliÄŸi yeterlidir. Bu gibi konulara, kadınların çokça şâhid olmaları ve erkeklerden fazla gözlem ve tecrübelere sahip bulunmaları sebebiyle, tek kadının şâhidliÄŸi bile geçerli sayılmıştır. Hattâ Hz. Peygamber (s.a.v.) Efendimiz’in emzirme konusunda tek kadının şâhidliÄŸini kabul ettiÄŸi bilinmektedir. . Nitekim: “Erkeklerin muttalî olmadıkları ÅŸeylerde kadınların şâhidliÄŸi makbûldür.” buyurması bunun en güzel delîlidir. DoÄŸum için de tek bir kadının şâhidliÄŸi kabûl edilmektedir. Rasûlullâh (s.a.v.) Efendimiz: “DoÄŸum konusunda bir kadının şâhidliÄŸi yeterlidir..” buyurmaktadırlar. Hz. Ömer (r.a.), boÅŸanma konusunda yalnız başına kadınların şâhidliÄŸini kabul etmiÅŸtir. Hz. Ali (r.a.) da, bir çocuÄŸun öldürülmesine şâhid olan kadınların şâhidliÄŸini muteber saymıştır
Aslında iki kadının şâhidliğinin bir erkeğin şâhidliğine denk olduğu iddiâsı, gerçeklerle hiçbir ilgisi olmayan asılsız bir iddiâdır. Konu ile ilgili olarak Bakara sûresinin 282. âyet-i kerîmesinde şöyle buyrulur:
“Ey îmân edenler! Belirli bir vâdeye kadar birbirinize borçlandığınız zaman onu yazın. Bunu, aranızda bir kâtib doÄŸru olarak yazsın. Erkeklerinizden iki de şâhid tutun. EÄŸer iki erkek bulunmazsa, şâhidlerden kendilerine güvendiÄŸiniz bir erkek ve -biri unutunca diÄŸerinin hatırlatması için- iki kadın yeter.”
Yukarıda görüldüğü gibi bir bütün olarak ele alındığında, âyetin genel olarak şâhidliği düzenleyen umûmî bir hüküm koymadığı, âyet-i kerîmedeki hükmün sadece vâdeli borçlanmalarla ilgili olduğu açıkça görülür.
Ä°ki kadın şâhid önerilmesinin sebebi, birisi yanılırsa diÄŸerinin ona hatırlatması içindir. Ancak âyette “iki kadın şâhidden biri mutlaka yanılır veya unutur” denmemektedir. “Yanılırsa veya unutursa” denmektedir.O halde iki kadın şâhidden birisi, şâhidlik ettiÄŸi borçlanma akdiyle ilgili olarak yanılmaz veya unutmazsa, şâhidliÄŸini tam olarak yaptığı için, erkek şâhid ile kadın şâhidin şâhidlikleri yeterli, aynı zamanda eÅŸit deÄŸerde olacaktır. Bu ise kadının şâhidliÄŸinin, erkeÄŸin şâhidliÄŸine denk olabileceÄŸini gösterir.
Neden mi? …Çünkü o dönemde kadınlar ticaretle direk ilgilenmiyordu…Hatta Hz. Hatice bile kendi iÅŸlerini erkeklere, ticaretini erkeklere yaptırıyordu…!O dönemde kendi ilgi alanlarının dışındaki ” vadeli borçlar ” konusundaki bu istisnai hükümü genelleÅŸtirmek sadece önyargı ifadesidir…Ayrıca yukarıda da ifade edildiÄŸi gibi kendi ilgi alanlarında olan iÅŸler için - mesela doÄŸum,emzirme… - her kiÅŸinin tek ÅŸahitliÄŸi kabul edilmektedir…
Günümüzde ekonomi özel ilgi alanına giren - ekonomi alanında eÄŸitim gören kadınlar mesela - kadınlar için bu ayet tabii kendilerini sınırlandırmaz…Çünkü “unutma ve ilgi alanı olup olmama ” temel sebep…Bu sebep ortadan kalkınca hükümde kalkar…veya bu ÅŸartlara uyan - ilgilenmeyen, unutan,ilgi duymayan dolayısı ile aklında tutma ihtimali daha az olan - kimsenin ÅŸahitliÄŸinde ilgilenen gruba göre iki kiÅŸi ÅŸartı aranır.Vadeli borçlarda ÅŸahitlikte esas olan bunlardır - ilgi, alaka,iÅŸin içinde olup olamam ve dolayısı ile ilgi ile paralel unutup unutmama- yoksa cinsiyet :kadın erkek olup olmama deÄŸil …!

Kategori: Bazı Bilgiler